Verticale landbouw deel 12
De kwaliteit van het licht is belangrijk voor de groei van de plant
Planten nemen bepaalde golflengten waar in het licht. Maar wat bedoelen we eigenlijk met een golflengte?
Wat bedoelen we met een golflengte?
Een golflengte is de afstand tussen twee opeenvolgende toppen van een golf. Denk aan een berg en de volgende berg in de zee. Die afstand is de golflengte.
Beschrijving foto:
Een tekening van de golflengte. De afstand van top naar top is de golflengte.
Elke golflengte correspondeert met een bepaalde kleur in het licht. Alle kleuren bij elkaar zitten in het zogenaamde kleurenspectrum. Dit spectrum loopt van korte golven naar lange golven: van blauw, via groen, naar rood.
De plant kijkt niet met ogen, maar hij “leest” wel de kleur van het licht. Deze kleur is belangrijk voor hoe goed de plant groeit, hoe hij ademt, hoe groot hij wordt en hoe hij zich ontwikkelt. Planten voelen verschillende kleuren met speciale ontvangers. Dit zijn de fotoreceptoren.
Wat zijn fotoreceptoren in planten?
Fotoreceptoren zijn als voelsprieten voor licht. Het zijn kleine deeltjes (eiwitten) die bepaalde kleuren licht kunnen opvangen. Als de plant die kleuren “voelt”, gaan er bepaalde processen op gang die zorgen voor groei. Heel simpel gezegd: het licht zet de plant aan tot actie.
Deze “voelsprieten” hebben allemaal een naam. Hier zijn er een paar:
* UVR8 (spreek uit als: U-V-R-acht)
* Cryptochromen (spreek uit als: Krip-to-chro-men)
* Fototropinen (spreek uit als: Fo-to-tro-pie-nen)
* Fytochromen (spreek uit als: Fy-to-chro-men)
Fytochromen zijn vooral belangrijk voor hoe planten reageren op rood licht (R) en verrood licht (FR).
Maar wat is nu eigenlijk verrood licht?
Veel mensen denken dat het “roder” is dan rood. Maar dat is niet zo. Verrood licht is licht met een langere golflengte dan rood licht. Het zit juist aan de andere kant van het spectrum, dichtbij het onzichtbare infrarood. Mensen kunnen dit licht vaak niet zien, maar de plant wel!
Wat betekenen R, FR en 700 – 800 nm?
De grootte van de golven van het licht meten we in nanometers. Dat schrijven we als nm. Die getallen (zoals 700-800) laten zien welke kleur het is. Het is een soort kleurenschaal voor licht.
Je kunt het vergelijken met een regenboog, waar de kleuren ook in een bepaalde volgorde staan. Dat noem je een spectrum.
Hier is een simpele uitleg van de getallen voor de kleuren van het licht (van kort naar lang):
* Ultraviolet licht (UV): 200 tot 400 nm (kun je niet zien, maar de plant wel)
* Blauw licht: 400 tot 500 nm
* Groen licht: 500 tot 600 nm
* Rood licht (R): 600 tot 700 nm
* Verrood licht (FR): 700 tot 800 nm (ligt net buiten wat wij zien, dichtbij infrarood)
* Infrarood licht (IR): 800 tot 1200 nm (kun je niet zien, maar je voelt het als warmte)
In de rest van de tekst gebruiken we deze afkortingen:
* R: gewoon rood licht
* FR: verrood licht (een beetje anders dan rood, het licht dat de plant gebruikt om te weten of hij in de schaduw staat)
* B: blauw licht (deze kleur was in het eerste stukje niet genoemd, maar is ook heel belangrijk voor planten)
Beschrijving foto:
Op de foto zie je het lichtspectrum. Alleen het zichtbare licht is weergeven in de balk.